Sau một mùa giải không thành công cùng HLV Enzo Maresca và cả HLV Liam Rosenior, Chelsea sẽ bắt đầu một triều đại mới ở mùa giải Premier League 2025/2026 cùng HLV Xabi Alonso. Bất chấp việc cũng không thành công ở Real Madrid mùa trước, Alonso vẫn được đánh giá là một trong những HLV trẻ triển vọng nhất hiện nay và sự có mặt của ông tại Chelsea đang rất được mong chờ.
Xabi Alonso đã chính thức bắt đầu công việc trên cương vị tân HLV trưởng Chelsea sau khi gặp gỡ các cầu thủ và chỉ đạo buổi tập đầu tiên vào thứ Năm. Việc chiến lược gia người Tây Ban Nha cập bến Stamford Bridge được xem là một trong những thương vụ bổ nhiệm HLV đáng chú ý nhất tại Premier League ở mùa hè năm nay. Thành công vang dội của ông tại Bayer Leverkusen, đặc biệt là chức vô địch Bundesliga bất bại, đã biến Alonso trở thành một trong những HLV được săn đón nhất thế giới. Ngay cả với một đội bóng lớn như Chelsea, việc chiêu mộ được ông cũng có thể xem là một món hời.
Tuy nhiên, Alonso đến Chelsea sau quãng thời gian không thành công tại Real Madrid. Quan trọng hơn, việc ông ưa thích sơ đồ ba trung vệ cũng kéo theo nhiều tranh luận, bởi đây vốn là hệ thống chiến thuật gây nhiều ý kiến trái chiều tại bóng đá Anh.
Một mặt, Chelsea từng vô địch Premier League mùa 2016/2017 dưới thời Antonio Conte với sơ đồ 3-4-3. Nhưng mặt khác, hệ thống ba trung vệ của Ruben Amorim tại Manchester United lại thường bị xem là không phù hợp với môi trường Premier League. Dẫu vậy, Chelsea đang chuẩn bị cho một cuộc cách mạng, và Alonso chính là người được kỳ vọng sẽ xây dựng nên một dự án hoàn toàn mới.
Ảnh hưởng từ Pep Guardiola và những điểm tương đồng với Enzo Maresca
Alonso chỉ gắn bó với Real Madrid trong 6 tháng. Dù vậy sau 19 trận La Liga cùng Real, ông cũng giành được tới 45 điểm. Điều đó cho thấy ông không hoàn toàn chịu trách nhiệm cho sự thất bại tại Bernabeu.
Khoảng thời gian tại Real là quãng thời khá khó khăn khi Alonso phải thích nghi với những vấn đề nội bộ và buộc phải từ bỏ triết lý chiến thuật của mình để sử dụng sơ đồ 4-3-3 truyền thống. Vì vậy, để đánh giá phong cách của ông tại Chelsea, quãng thời gian dẫn dắt Leverkusen sẽ phản ánh chính xác hơn.
Đó là giai đoạn thành công rực rỡ, đặc biệt ở mùa giải 2023/2024 khi Leverkusen giành cú đúp Bundesliga và Cúp Quốc gia Đức, đồng thời chỉ thua đúng một trong 53 trận trên mọi đấu trường – thất bại duy nhất đến ở chung kết Europa League trước Atalanta.
Leverkusen khi đó chơi thứ bóng đá kiểm soát cực kỳ bài bản, kết hợp với lối pressing cường độ cao ngay sau khi mất bóng. Triết lý của Alonso hướng đến việc bóp nghẹt đối thủ bằng khả năng kiểm soát không gian. Cùng với đó, những pha phối hợp với nhiều đường chuyền được xây dựng tỉ mỉ nhằm kéo giãn hệ thống phòng ngự đối phương trước khi tung ra đòn kết liễu.
Nói cách khác, Alonso chịu ảnh hưởng rất lớn từ Pep Guardiola, người từng dẫn dắt ông tại Bayern Munich. Chính vì vậy, ông cũng có nhiều nét tương đồng với Enzo Maresca – người kế nhiệm Guardiola tại Manchester City và từng dẫn dắt Chelsea trước khi Alonso đến.
Nếu so sánh Leverkusen mùa 2023/2024 với Chelsea mùa 2024/2025 dưới thời Maresca, có thể thấy hai đội sở hữu phong cách tương đồng: ưu tiên kiểm soát bóng, xây dựng lối chơi từ tuyến dưới và hạn chế những đường chuyền dài. Alonso cũng giống Guardiola và Maresca ở chỗ luôn ưu tiên những pha triển khai chậm với nhiều đường chuyền thay vì tấn công trực diện với những đường chuyền dài.
Từng làm việc cùng Rafael Benitez và Carlo Ancelotti giúp Alonso trở nên linh hoạt hơn khi ông sẵn sàng chơi thực dụng khi cần thiết. Dưới thời Alonso, Bayer Leverkusen có những trận đấu gặp Bayern Munich chỉ cầm bóng chưa tới 40% nhưng vẫn có được chiến thắng.
Sơ đồ 3-4-3 sẽ tạo nên cuộc cách mạng chiến thuật tại Chelsea?
Sự khác biệt lớn nhất giữa Alonso và Maresca không phải là việc HLV người Tây Ban Nha sẵn sàng chơi thực dụng mà nằm ở việc Alonso gần như luôn ưa thích sử dụng sơ đồ 3-4-3.
Hệ thống này vẫn có nhiều điểm giống cấu trúc “3-box-3” đang phổ biến trong bóng đá hiện đại với nhiều HLV. Điểm đặc biệt trong chiến thuật 3 hậu vệ của HLV Alonso là việc ông sử dụng 3 trung vệ trong cả triển khai bóng và phòng ngự mà không phải các hậu vệ biên được kéo xuống.
Các mắt xích trong hệ thống này thường vận hành như sau: hai trung vệ có khả năng triển khai bóng sẽ thi đấu ở hai bên một trung vệ giàu sức mạnh và khả năng phòng ngự. Một cầu thủ chạy cánh (wing-back) dâng rất cao để tạo chiều rộng trong tấn công, trong khi người còn lại bó vào trung lộ nhằm hỗ trợ triển khai bóng từ tuyến dưới. Ở khu trung tuyến, cặp tiền vệ trung tâm sẽ thực hiện những đường chuyền xuyên tuyến để kết nối với hai tiền đạo lệch (inside forwards).
Lối chơi của đội được xây dựng chủ yếu thông qua khu vực trung lộ với mật độ cầu thủ dày đặc và khả năng phối hợp chặt chẽ. Sau khi kéo giãn đội hình đối phương bằng những pha luân chuyển bóng ở trung tâm, hai wing-back mới được đưa vào tình huống tấn công để khai thác khoảng trống ở hai biên bằng tốc độ. Trong mùa giải lịch sử 2023/2024, bộ đôi wing-back Jeremie Frimpong và Alex Grimaldo đã cùng nhau đóng góp 19 bàn thắng và 20 pha kiến tạo tại Bundesliga cho Leverkusen
Liệu hệ thống này có thể thành công tại Premier League?
Xét về phong cách chiến thuật, Alonso gần với triết lý kiểm soát bóng kết hợp triển khai theo chiều dọc (possession with verticality) khi đội bóng của ông sẽ luân chuyển bóng hiệu quả để đưa bóng lên phía trước, triết lý vốn gắn liền với Chelsea của Thomas Tuchel khi ông còn dẫn dắt đội bóng. Đây rõ ràng là một cách tiếp cận khác biệt đáng kể so với lối chơi thiên về sự thận trọng của Antonio Conte.
Về khả năng kiểm soát bóng, Alonso có các yêu cầu rất chi tiết về vị trí thi đấu, chiến thuật và cả “press-baiting” (cố tình mời gọi đối phương pressing để sau đó thoát pressing và kéo giãn đội hình của họ) và cách chơi này cũng khá tương đồng với sơ đồ 3 hậu vệ mà Ruben Amorim từng xây dựng Sporting CP.
Đội hình Chelsea có thể thích nghi rất nhanh, với Estevao và Palmer là những người hưởng lợi lớn nhất
Thành công của Alonso trong việc lật đổ sự thống trị của Bayern Munich tại Bundesliga cho thấy những sự so sánh giữa ông với Amorim cần được đánh giá một cách toàn diện hơn, nhất là trong bối cảnh đội hình hiện tại của Chelsea được đánh giá là phù hợp với sơ đồ 3-4-3 hơn rất nhiều so với những gì Manchester United từng sở hữu.
Tân binh Geovany Quenda, người từng được Amorim chuyển đổi từ cầu thủ chạy cánh thành wing-back tại Sporting, gần như là mẫu cầu thủ hoàn hảo cho hệ thống của Alonso. Tương tự là Marco Palestra, cầu thủ chạy cánh giàu năng lượng được Chelsea chiêu mộ từ Atalanta sau mùa giải cho mượn vô cùng thành công tại Cagliari.
Ở tuyến giữa, Enzo Fernandez và Moises Caicedo sở hữu đầy đủ những phẩm chất cần thiết để đảm nhiệm vai trò cặp tiền vệ trung tâm trong sơ đồ 3 hậu vệ nhờ nền tảng thể lực dồi dào, tư duy chiến thuật sắc bén cùng khả năng chuyền bóng đa dạng và chính xác.
Trong khi đó, Cole Palmer chính là mẫu số 10 thích di chuyển vào các khoảng trống giữa các tuyến – vai trò từng giúp Florian Wirtz tỏa sáng rực rỡ dưới thời Alonso tại Leverkusen. Đây được xem là vị trí có thể phát huy tối đa những phẩm chất sáng tạo của ngôi sao người Anh.
Estevao cũng là mẫu cầu thủ lai giữa tiền vệ tấn công và cầu thủ chạy cánh, vì vậy anh rất phù hợp với vị trí hộ công phía sau tiền đạo cắm. Pedro Neto cũng không gặp nhiều khó khăn khi thích nghi bởi anh đã có kinh nghiệm thi đấu trong sơ đồ 3-4-3.
Trên hàng công, Joao Pedro là mẫu trung phong hiện đại thường xuyên lùi sâu để liên kết lối chơi – kiểu tiền đạo mà Alonso rất ưa thích và chắc chắn sẽ muốn khai thác tối đa.
Ở hàng phòng ngự, Chelsea có lẽ vẫn cần bổ sung thêm nhân sự nếu muốn vận hành hệ thống ba trung vệ một cách hoàn hảo. Dẫu vậy, Reece James và Jorrel Hato đều có thể đảm nhiệm vai trò trung vệ lệch hoặc hậu vệ biên, điều đó mở ra khả năng họ sẽ phát huy tốt nhất khi thi đấu hai bên Levi Colwill trong bộ ba trung vệ.
Alonso có thể đưa Chelsea trở lại đỉnh cao?
Đội hình hiện tại của Chelsea được đánh giá là có nền tảng rất tốt để thực hiện một cuộc cách mạng về chiến thuật. Tuy nhiên, Alonso chắc chắn vẫn sẽ mong muốn có thêm những bản hợp đồng mới nhằm giúp các ý tưởng của mình được triển khai một cách trọn vẹn và hiệu quả hơn so với những gì ông từng làm được tại Real.
Alonso đã ký hợp đồng có thời hạn 4 năm với Chelsea, được bổ nhiệm với chức danh “Manager” (HLV trưởng kiêm quản lý đội bóng) thay vì chỉ là “Head Coach” (HLV), đồng thời được phép mang theo toàn bộ ban huấn luyện thân cận của mình đến Stamford Bridge.
Chắc chắn Alonso sẽ được kỳ vọng tiếp tục chính sách phát triển và trao cơ hội cho các cầu thủ trẻ của Chelsea. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là đội hình Bayer Leverkusen dưới thời ông thực tế có độ tuổi trung bình khá cao, với Florian Wirtz, khi mới 20 tuổi, là ngoại lệ hiếm hoi. Chelsea trong kỳ chuyển nhượng hè này cũng đang liên hệ với nhiều ngôi sao đã khẳng định được đẳng cấp, cho thấy chiến lược tuyển dụng của CLB có thể sẽ có những điều chỉnh để phù hợp hơn với yêu cầu của Alonso.
Có thể thấy, Chelsea sẵn sàng thay đổi định hướng phát triển nhằm tạo điều kiện tối đa cho Alonso. Ban lãnh đạo đội bóng dường như nhận thức rằng họ vừa sở hữu một trong những HLV trẻ xuất sắc và giàu tiềm năng nhất của bóng đá thế giới. Đây được xem là cơ hội mang tính bước ngoặt để mở ra một chương mới dưới kỷ nguyên BlueCo, đồng thời đưa Chelsea trở lại cuộc đua chinh phục chức vô địch Premier League.
●●●
HÃY XEM BLOG CỦA CHÚNG TÔI ĐỂ BIẾT THÊM CÁC CÁU CHUYỆN VÀ TỶ LỆ CƯỢC BÓNG ĐÁ
Cập nhật mọi môn thể thao và cá cược.
Theo dõi chúng tôi qua mạng xã hội Facebook, X, và Instagram
